استرس شیوخ

گیتا گوپینات، اقتصاددان ارشد سابق صندوق بین‌المللی پول و استاد دانشگاه هاروارد، با اشاره به مذاکرات پشت‌پرده امارات متحده عربی با آمریکا برای ایجاد خط مبادله ارزی هشدار داد که «پیامدهای درگیری با ایران بسیار بزرگ‌تر از چیزی است که اکنون در بازارها منعکس شده است.»

او گفت که اینکه امارات متحده عربی در حال بررسی ایجاد یک خط مبادله ارزی با آمریکا است باید ما را به تأمل وادارد؛ زیرا نشان می‌دهد پیامدهای درگیری با ایران بسیار بزرگ‌تر از چیزی است که اکنون در بازارها منعکس شده است. حتی مطرح شدن چنین گفت‌وگوهایی پشت درهای بسته هم موضوعی نیست که به‌سادگی اتفاق بیفتد.

خط مبادله ارزی چیست؟

خط مبادله ارزی یک سازوکار مالی میان بانک‌های مرکزی است که به یک کشور اجازه می‌دهد در شرایط بحران به دلار آمریکا دسترسی سریع و ارزان پیدا کند. 

این ابزار معمولاً فقط در بحران‌های جدی مالی یا ژئوپلیتیکی استفاده می‌شود و اغلب به نزدیک‌ترین متحدان مالی آمریکا اختصاص دارد.

نکته  حائز اهمیت آن است که امارات متحده عربی یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان با ذخایر عظیم ارزی و صندوق‌های ثروت ملی بزرگ است.

اگر حتی چنین کشوری به فکر «پشتیبان اضطراری دلاری» افتاده باشد نشان می‌دهد که نگرانی‌ها درباره تبعات جنگ ایران بسیار جدی‌تر از چیزی است که بازارهای مالی فعلاً نشان می‌دهد.

این به آن معناست که شاخص‌های فعلی بازارها (از جمله قیمت نفت، بازار سهام، نرخ ارز و ریسک‌های ژئوپلیتیکی) هنوز شدت واقعی بحران را منعکس نکرده‌اند.

این نگرانی‌ها می‌تواند شامل بسته ماندن طولانی‌مدت تنگه هرمز و اختلال پایدار در صادرات نفت خلیج فارس،کمبود نقدینگی دلاری در کشورهای منطقه و احتمال بروز بحران پرداخت، فرار سرمایه از بازارهای نوظهور و کشورهای درگیر بحران و تضعیف جایگاه دلار در تجارت نفت و حرکت به سمت ارزهای جایگزین مانند یوآن چین باشد.

گوپینات پیش از این نیز در مصاحبه‌های متعدد خود به ابعاد فاجعه‌بار این بحران اشاره کرده و آن را «بزرگ‌ترین شوک نفتی جهان از دهه ۱۹۷۰ تاکنون» توصیف کرده است.